گزارش نشست تخصصی: فقه حجیت‌محور ـ فقه ثمره‌محور نخستین نشست تخصصی گروه فقه بین‌الملل مؤسسه فتوح با عنوان فقه حجیت‌محور ـ فقه ثمره‌محور در محل پژوهش‌گاه مؤسسه برگزار شد. این نشست با ارائه حجت‌الاسلام و المسلمین محمد جواد تاکی، استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، و حضور اعضاء گروه برگزار شد. در ادامه چکیده این نشست تقدیم می‌شود.

کاربست ابزار و انتخاب نوع دلیل در فقه امامیه وابسته به «سنخ‌شناسی» مسایل است؛ چراکه سنخ مسائل، نوع دلیل و ابزار را مشخص می‌کند. تفاوت سنخ مسأله در فقه اجتماعی و فقه فردی سبب تفاوت در دانش اصول فقه این‌دو شده و دانش موجود اصول فقه در مواجهه با فقه اجتماعی نیازمند اصلاح، ترمیم و در بعضی موارد حذف بعضی ابواب همانند اصول عملیه است. فقه حجیت‌محور با غایت قرار دادن «معذریت» و «منجزیت» ابزار استنباط را جهت کشف «حجیت» و «عدم حجیت»  استخدام می‌کند؛ در حالی‌که در فقه ثمره‌محور غایت تحصیل حکم «واقعیت» است و فقیه ابزارهای استنباط را نسبت به غایت و ثمره «حکم واقعی» استخدام می‌نماید. از این رو در فقه اجتماعی به علت «حجیت»، وجود اصول عملیه و عدم کارایی آن در «تحصیل» حکم واقعی ادله فقاهتی از ابزارهای استنباط فقه ثمره‌محور تلقی نخواهد شد.

نظر کاربران