۹ شهریور ۱۳۹۸ / ساعت: ۰۹:۲۹

گزارش محتوای نخستین نشست ارتقاء و تکميل سند الگو بر بنيان بيانيه گام دوم انقلاب با موضوع: مناسبات کلان سند الگو و بیانیه‌ گام دوم انقلاب

مقدمه

اولین نشست از سری نشست‌های هم‌اندیشی ارتقاء و تکمیل سند الگو، روز سه‌شنبه هشتم مردادماه ۱۳۹۸ در مؤسسه فتوح اندیشه برگزار‌ گردید. در ابتدای این نشست، حجت‌‍الاسلام علی‌ محمدی ـ دبیر علمی ‌نشست ـ با بیان سیر شکل‌گیری سند الگو و ابلاغ مقام معظم رهبری مبنی بر مشارکت همگان در ارتقاء سند الگو و ابلاغیه اخیر ایشان در موضوع بیانیه گام دوم انقلاب، به تبیین فلسفه برگزاری این نشست پرداختند و سپس با اشاره به برخی از سخنان مقام معظم رهبری ضرورت این نسبت‌سنجی را نتیجه گرفتند.

در ادامه حجت‌الاسلام عبدالحسین مشکانی ـ دبیر علمی ستاد حوزوی ترویج و ارتقاء سند الگوی ‌اسلامی ـ ایرانی پیشرفت – به‌­طور خلاصه گزارشی از نشست‌های گذشته ارائه نمودند و بیان کردند که ما در سه فاز در خصوص سند الگو فعالیت می‌‌کنیم: در مرحله ابتدایی سند الگو تبیین شد؛ در مرحله دوم‌ گفتمان‌‌سازی برای نقد سند الگو صورت گرفت و در سومین فاز ارتقاء و تکمیل ‌سند الگو بر بنیان بیانیه گام دوم انقلاب صورت گرفت که هم­‌اکنون در مرحله سوم آن قرار داریم. هم‌چنین در مجموع بیست هم‌‌اندیشی و چندین مصاحبه در نظر گرفته شده است که برخی از این هم‌اندیشی‌ها برگزار شده‌‏اند. بسیاری از مراکز و مؤسسات به بررسی ‌سند الگو پرداخته‌‌اند؛ اما هیچ‌کدام از این مراکز به طور تخصصی وارد بحث مناسبات سند الگو و بیانیه گام دوم انقلاب نشده‌­اند.

بخش اول نشست

در بخش نخست از گفت‏وگوهای نشست، هر یک از فضلای حاضر ملاحظات و دیدگاه­‌های خود را در مورد بخش مناسبات کلان سند الگو و بیانیه گام دوم انقلاب به شرح زیر تبیین نمودند:

حجت‏‌الاسلام سید مصطفی مدرسی (مسئول دفتر مطالعات و برنامه‌‏ریزی مؤسسه فتوت)

ضرورت فهم نسبت­‌‎سنجی سند الگو با بیانیه گام دوم در طرح راهبردی و پروژه گفتمان­‌سازی مقام معظم رهبری؛
توجه به درخواست مقام معظم رهبری بر استفاده از قشر جوان؛
توجه به اهداف و مراحل پنج­گانه از انقلاب‌ اسلامی تا تمدن‌ اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب برخلاف سند الگو؛
توجه به ابر پروژه مقام معظم رهبری در پیشرفت ایران معطوف به تمدن‏‌سازی اسلامی ـ ایرانی.

حجت‌‏الاسلام سید مهدی رضوی (عضو مؤسسه فرهنگستان)

کثرت استفاده از واژگان انقلاب‌ اسلامی و دولت‌ اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب برخلاف سند الگو؛
انقلابی‌بودن رویکرد بیانیه گام دوم انقلاب برخلاف سند الگو؛
تأکید زیاد بر جوان­‌گرایی در بیانیه گام دوم انقلاب برخلاف سند الگو؛
ناظر بودن بیانیه گام دوم انقلاب بر مبانی عملی پیشرفت برخلاف سند الگو؛
نبود ارتباط وثیق میان مبانی سند الگو با بخش تدابیر آن برخلاف بیانیه گام دوم انقلاب؛
نیامدن مباحثی همچون چالش‌ها، ظرفیت‌ها و موانع در سند الگو برخلاف بیانیه گام دوم انقلاب؛
داشتن نگاه جهانی به بیانیه گام دوم انقلاب و داشتن نگاه صرفاً ایران‌‏محوری در سند الگو؛
پیش‌­فرض قلمداد نمودن اقتصاد مقاومتی در بیانیه گام دوم انقلاب برخلاف سند الگو؛
آرمان‌گرایی عصر ظهور مهدویت در بیانیه گام دوم انقلاب برخلاف سند الگو؛
قرار دادن تمدن اسلامی به عنوان افق دست‏آوردها در بیانیه گام دوم انقلاب برخلاف سند الگو؛
تضمینی نبودن وصول از تدابیر سند الگو به تمدن اسلامی برخلاف سند الگو؛
منسجم بودن مباحث معرفتی مبتنی بر توحید عملی در بیانیه گام دوم انقلاب برخلاف سند الگو؛
استکبارستیزی آشکار و مکرر در بیانیه گام دوم انقلاب برخلاف سند الگو.

حجت‌‏الاسلام محمدصادق حیدری (پژوهشگر ارشد حسینیه ارشاد)

بدیع بودن شیوه ارائه در بیانیه گام دوم انقلاب و تقلیدی ­نگاشتن سند الگو از سایر اسناد کشورهای دیگر؛
جمع‌بندی نمودن گفتمان انقلاب اسلامی از گذشته تا حال و سفارشات علمی داشتن و عدم تدبیرسازی در بیانیه گام دوم انقلاب برخلاف سند الگو؛
متفاوت‌بودن ضریب ماهوی و تعاریف مواردی همچون علم و اقتصاد در بیانیه گام دوم انقلاب نسبت به سند الگو؛
انتزاعی و غیرکاربردی‌بودن مبانی و مباحث سند الگو برخلاف بیانیه گام دوم انقلاب.

حجت‏‌الاسلام محمدعلی رنجبر (مدیر مؤسسه مطالعات راهبردی جهان تمدن رسالت)
محدود‌شدن سند الگو به ایران در اجرای کلان‏‌پروژه آن و جهانی‌شدن در بیانیه گام دوم انقلاب؛
تبیین کلان پروژه در سند الگو و بیان آموزه‌های توصیه‌ای در بیانیه گام دوم انقلاب؛
پیش‌رو بودن ایران نسبت به سایر دول در بیانیه گام دوم انقلاب برخلاف سند الگو؛
غیر واقعی مطرح­ نمودن بخش آرمان و افق در ارتباط آن­ها به بخش تدابیر نسبت به ۵۰ سال بعد در سند الگو برخلاف بیانیه ‌گام دوم انقلاب.

دکتر علی اکبر دوایی (دبیر کارگروه شورای تخصصی حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی)

به لحاظ هدف‌های پنج­گانه مقام معظم رهبری، بیانیه گام دوم انقلاب هدف چهارم از این اهداف است و جامعه اسلامی را هدف‌گیری نموده است؛ اما سند الگو هدف سوم یعنی دولت‌ اسلامی را هدف‌گیری نموده است؛
مخاطب بودن مردم و جوانان در بیانیه گام دوم انقلاب و مخاطب بودن نخبگان سیاسی، اقتصادی و فرهنگی در سند الگو؛
بیانیه گام دوم انقلاب موتور محرک سند الگو است. بدین معنا که کارکرد بیانیه گام دوم انقلاب زمینه مردمی پیشرفت را مهیا می­کند؛ اما کارکرد سند الگو نقشه بالادستی را ارائه می‌دهد؛
نوع پیشرفت در بیانیه گام دوم انقلاب حقیقی است که مستقیماً از طریق مردم حاصل می‏‌شود؛ اما نوع پیشرفت در سند الگو اعتباری، تبعی و فرعی است؛
بیانیه‌گام دوم انقلاب کل واحدی است که بدون تجزیه می‌باشد؛ اما در سند الگو تجزیه صورت گرفته است و قطعاً باید سند الگو به نحوی نگاشته شود که مکمل بیانیه گام دوم انقلاب باشد؛
نگاه گفتمانی داشتن بیانیه گام دوم انقلاب برخلاف سند الگو؛
مطرح گشتن ظرفیت­‌ها و چالش­‌ها در بیانیه گام دوم انقلاب برخلاف سند الگو؛
کثرت‏‌های بسیاری در سند الگو و بیانیه گام دوم انقلاب وجود دارد که باید آن را به وحدتی مورد تفاهم برگردانیم تا بحث‌ها در رویه واحدی حرکت کنند. به‌‏عنوان مثال؛ در بیانیه گام دوم انقلاب چهار محور مطرح است: عظمت انقلاب اسلامی؛ عظمت دست‌‏آوردها؛ عظمت چشم‌انداز پیش‌رو و عظمت جوانان.

حجت‏‌الاسلام عبدالحسین مشکانی (دبیر علمی ستاد حوزوی ترویج و ارتقاء سند الگوی ایرانی ـ اسلامی پیشرفت)

مؤید این مبحث، فراخوان دادن مقام معظم رهبری است؛ نه ابلاغ نمودن آن در راستای تأیید نشدن سند الگو از سوی ایشان؛

در این زمینه دو نگاه وجود دارد: نگاه نخست نگاه اعتراضی داشتن ادبیات بیانیه گام دوم انقلاب نسبت به ادبیات ‌سند الگو است و نگاه دوم همدلانه و در راستای هم بودن سند الگو و بیانیه گام دوم انقلاب است؛
طبق نگاه دوم، دولت‏سازی اسلامی نمودن سند الگو و جامعه‏‌سازی نمودن بیانیه گام دوم انقلاب؛
ضرورت وجود مشترک سند الگو و بیانیه گام دوم انقلاب در جهت سه‌گانه تشکیل، تثبیت و توسعه مد نظر مقام معظم رهبری؛
تکفل بیش‏تر داشتن سند الگو نسبت به بیانیه گام دوم انقلاب در امتداد تشکیل، تثبیت و توسعه جمهوری اسلامی‌ ایران؛
لزوم ارتقاء سند الگو بر پایه بنیان­های نظری موجود در بیانیه گام دوم انقلاب.

بخش دوم نشست

حجت‌‏الاسلام علی ‏محمدی ـ مدیر مؤسسه معنا و دبیر‌علمی نشست ـ با بیان این مطلب که لازم است نسبت‌سنجی‌‌ها به صورت واضح و روشن مطرح شوند، به طرح دو سؤال معطوف به گفتمان علمی بخش نخست پرداختند و از مدعوین تقاضا نمودند تا حول این سؤالات، دیدگاه خود را ارائه نمایند. این سؤالات به شرح زیر است:

اگر ما بخواهیم به وسیله محتوای بیانیه گام دوم انقلاب، بایسته‌ها و لوازم سند الگو را ارتقاء دهیم، باید در کدام‏یک از ساختارهای سند الگو تصرف داشته باشیم؟ به عبارت دیگر اگر بیانیه گام دوم انقلاب به صورت خلاصه متنی و راهبردی باشد که مطلوب نیز چنین است، چگونه این بیانیه می‌‌تواند به سند الگو کمک کند؟
چه نسبتی میان بیانیه گام دوم انقلاب و سند الگو برقرار است؟ ما باید چه راهبردی جهت مواجهه با سند الگو داشته باشیم تا سند الگو را تکمیل نماییم؟

در فرصت دوم، اعضا به طرح پاسخ­‌هایی برای دو سؤال مذکور پرداختند که خلاصه مهم‏ترین پاسخ­‌ها به قرار زیر است:

حجت‌‏الاسلام محمدصادق حیدری (پژوهشگر ارشد حسینیه ارشاد)

ما باید چهار عظمت مطرح در سخنان مقام معظم رهبری را با وحدت­‌های سند الگو نسبت‌‌سنجی کنیم:

عظمت اصل انقلاب در بیانیه گام دوم انقلاب متناسب با مبانی نظری و عملی است؛
عظمت دست‌‏آوردهای آینده که متناسب با مبانی توصیف جامعه است؛
عظمت چشم‌اندازها که متناسب با رسالت در سند الگو است؛
عظمت جوانان که متناسب با بخش تدابیر است.
ضعیف‌‌ترین قسمت سند الگو، رسالت سند الگو است. زیرا میثاق را مطرح نموده؛ اما مشخص نکرده که میثاق با کجا و با چه کسی و با چه هدفی انجام گرفته است؟
البته ما در بیانیه گام دوم انقلاب آرمان نداریم و همچنین بیانیه گام دوم انقلاب فاقد افق‌­دهی می‏‌باشد.

حجت‏‌الاسلام سید مصطفی مدرسی (مسئول دفتر مطالعات و برنامه‌‏ریزی مؤسسه فتوت)

سند الگو سند عقلانیت نخبگانی مردم است که مقام معظم رهبری می‌‌خواهد نخبگان جامعه فعال شوند و بدین ترتیب بحث ارتقاء سند الگو را در طرح راهبردی و کلان مطرح می‏کنیم. زیرا بیانیه گام دوم انقلاب نیز امری راهبردی است؛
بیانیه گام دوم انقلاب دارای عقلانیت مندمج است؛ اما سند الگو عقلانیت نخبگانی دارد؛
در چنین وضعیتی باید چتر گفتمان علمی و عمومی باز شود تا سند الگو و بیانیه گام دوم انقلاب فهم شود؛
از آن‌جایی‌که مسأله و دغدغه عقلانی در سند الگو درک نشده است؛ لذا نخبگان ما با سند الگو گره نمی‌‏خورند؛
مبحث دین و دنیا و تداخل یا تضاد این دو در سند الگو حل نشده است. در نتیجه بیانیه گام دوم انقلاب خواستار شفافیت آن است؛
دو مقوله صبر و طاعت در مسأله حکومت و ولایت باید اشراب شوند که هم‌اکنون در سند الگو وجود ندارد؛
ما نیازمند اندیشه توحیدی، اندیشه اجتماعی و اندیشه راهبردی اموری هستیم که باید در ایجاد سند الگو مورد مطالعه قرار دهیم.

حجت‏‌الاسلام سید مهدی رضوی (عضو فرهنگستان علوم اسلامی)

جهت نسبت‌‌سنجی دقیق میان سند الگو و بیانیه گام دوم انقلاب باید در ابتدا این دو متن را با تمام تراث علمی دینی و تراث علمی غربی مقایسه نماییم؛
توصیه‌‌های مقام معظم رهبری مطابق با آرمان و مبانی مطرح در بیانیه گام دوم انقلاب است و این برخلاف سند الگو است؛
ما می‌‌توانیم براساس جهت‌گیری و رویکرد و اصول حاکم بر بیانیه گام دوم انقلاب و سند الگو نسبت‌سنجی کنیم؛
بیانیه‌ گام دوم انقلاب جهت‌ساز است و وصف و روحی است که باید در تمام سند الگو دیده شود؛
صرف نظریه‌‏محوری در فرهنگ کفایت نمی‌کند و باید ناظر با سند الگودهی و اجرا باشد تا استراتژی نام بگیرد؛
سند الگو باید وضعیت مطلوب را بدون انتزاعی‌‌گری و با نگاهی واقعی بیان کند و سپس راهبردی واقعی و پله‌ای ارائه دهد و از احکام اسلامی نیز استفاده نماید.

حجت‌‏الاسلام محمدعلی رنجبر (مدیر مؤسسه مطالعات راهبردی جهان تمدن رسالت)

سند الگو باید درست فهم شود؛ سند الگو با توجه به داشته‌‌های پیشینی، چشم‏‌انداز و راه پسینی را ترسیم می‌کند لذا تنها در همین حد و اندازه باید از آن توقع داشته باشیم؛
قطعاً در این میان فرهنگ تأثیر به‏‌سزایی در سند الگو خواهد داشت که در بیانیه گام دوم انقلاب آمده است.

دکتر علی‌اکبر دوایی (دبیر کارگروه شورای تخصصی حوزوی شورای عالی انقلاب فرهنگی)

نقص سند الگو در این است که بر طبق چند سند الگوی پایه نگارش شده و سپس تدابیری به آن اضافه شده است؛
بیانیه گام دوم انقلاب و سند الگو دارای یک افق مشترک و کارکردهای مختلفی هستند؛
بیانیه گام دوم انقلاب افق ۴۰ ساله دارند و سند الگو افق ۵۰ ساله دارد. پس در افق‌دهی شباهت نزدیکی به یک‏دیگر دارند؛
مطالبه‌‌گری مقام معظم رهبری بدین علت است که می‌خواهد رؤیای دولت‏‌سازی مطلوب را که سند الگو به دنبال آن است از میان همین مردم ایجاد کند؛
از آن‌جایی‌که بیانیه گام دوم انقلاب به دنبال گفتمان‌سازی است، باید از بیانیه گام دوم انقلاب الهام بگیرد و سند الگو را همانند یک سند الگوی واقعی نگارش کند؛
در نگاه مقام معظم رهبری، دولت جایگاه ویژه‌ای دارد و به‌‌خاطر همین مطلب در بیانیه گام دوم انقلاب مبحث معنویت و اخلاق را در دولت پررنگ نموده‌است؛
سند الگو دارای یک تناسب مفهومی و عملیاتی در ناحیه محورها یا بخش‌ها نیست و از سوی دیگر نسبت سند الگو با قانون اساسی چالش‌‏برانگیز شده است.

نتیجه‏‌گیری پایان نشست:

در ادامه از مستمعین در نشست خواسته شد تا اگر مطلبی دارند ارائه نمایند که خلاصه‌­ای از نکات طرح شده بدین قرار است:

مفهوم سند الگو مبهم است و نیازمند ادبیاتی است تا به مفاهیم استراتژی و راهبرد تقلیل داده نشود؛
در شرایطی از سند الگو سخن به میان آمده است که یک نظریه علمی ـ تحقیقی در این باب نداریم؛
سند الگو شبیه دیوان­‌سالاری است و بیانیه گام دوم انقلاب شبیه جامعه امام و امت می‌‌باشد.

جمع‌بندی مطالب:

در پایان نشست حجت‏‌الاسلام محمدی دبیر علمی نشست، به ارائه جمع‌‌بندی از گفت‌‏و‌‌گوهای صورت‌گرفته پرداختند:

ارتکاز که در کلام تمام دوستان بود این مطلب را شفاف می‌­کند که بیانیه گام دوم انقلاب بیان وضع حال ما از دیدگاه مقام معظم رهبری است؛ لذا انتظار ادبیات تخصصی نداریم اما انتظار داریم که ظرافت و نسبت‌سنجی در آن رعایت شده باشد و این مسأله را در نظر داشته باشیم که این سند روح حاکم بر سایر متون است و همچنین خوانش شعورمندی است که حاکی از تجربه ایشان است؛
بیانیه گام دوم انقلاب، نیاز به ابزار دارد تا درست اجرا شود و این ابزار باید متناسب با بیانیه گام دوم انقلاب باشد؛ پس سند الگو باید متناظر به بیانیه گام دوم انقلاب نگارش شود؛
بیانیه گام دوم انقلاب به نحوی اعم از سند الگو است و سند الگو یکی از ملجأهای ورود و خروج بیانیه گام دوم انقلاب است؛ پس نباید بیانیه گام دوم انقلاب را به مفهوم سند الگو تقلیل دهیم؛
ادبیات سند الگو ناظر به تخصص و ساختارها است. لذا این مسأله که سند الگو به صورت کامل مرحله دولت‏‌سازی را هدف‌گیری نموده است، کار درستی است؛
باید در منزلت سند الگو، بیانیه گام دوم انقلاب را خوانش کنیم؛ چون نیازمند فرآوری هستیم تا بیانیه‌گام دوم انقلاب به عنوان چتری در بالای سند الگو طرح گردد.

نظر کاربران

درج نظر

ایمیل شما منتشر نمی شود

سیستم تشخیص ربات از انسان برای این فرم فعال است.