نشست علمی گفتمان‌سازی منطق حقوقی مواجه با مخالفان در میان نخبگان و مردم به گزارش معاونت اطلاع‌رسانی مؤسسه فتوح اندیشه، هفتمین نشست از سلسله نشست¬های تخصصی گروه فقه بین‌الملل و منطق حقوقی مواجهه با مخالفان؛ با موضوع «گفتمان سازی منطق حقوقی مواجه با مخالفان در میان نخبگان و مردم» با ارائه حجت‌الاسلام‌ والمسلمین دکتر محمدجواد نوروزی و به دبیری حجت‌الاسلام‌ والمسلمین دکتر محمد قاسمی در تاریخ «9 / تیر/ 1399» در قالب «حضوری ـ وبیناری» برگزار شد.

دبیر نشست؛ حجت‌الاسلام قاسمی ضمن تبیین موضوع نشست، محورهای اصلی این نشست را ذیل عناوین «مؤلفه‌های اصلی گفتمان سازی منطق حقوقی مواجهه با مخالفان»، «مراحل، مراتب و تمایزات گفتمان سازی منطق حقوقی مواجهه با مخالفان در بین مردم و نخبگان»، «نقش نخبگان و مردم در گفتمان سازی منطق حقوقی مواجهه با مخالفان» و «زمینه­ها و راهکارهای گفتمان سازی منطق حقوقی مواجهه با مخالفان» معرفی نمودند.

در ادامه دکتر نوروزی؛ «عضو هیئت‌علمی موسسه امام خمینی (ره)»، با بیان اهمیت گفتمان سازی منطق حقوقی مواجه با مخالفان در میان نخبگان دولت اسلامی و افکار عمومی، به مفهوم شناسی مخالف و گفتمان سازی پرداختند. ایشان در تعریف مخالف بیان کردند که واژه مخالف یک طیف معنایی گسترده را در برمی‌گیرد و به‌طورکلی مخالف عبارت است از «هر شخصی که ایده و نظریه حکمرانی نظام مستقر را قبول ندارد». همچنین؛ می‌توان طیف‌های مخالفان را در مخالفان مسلح و مخالفان غیرمسلح یا مخالفان فکری و مخالفان منزوی دسته‌بندی کرد.

ایشان به‌عنوان مقدمه، به تبیین شیوه مواجهه نظام اسلامی با مخالفان پرداخته‌اند. حجت‌الاسلام نوروزی درباره تفاوت برخورد نظام اسلامی و غیر اسلامی با مخالفین چنین فرمودند که در نظام غیردینی حاکمیت، مخالفین را نابود می­کند و مسئله تمام‌شده تلقی می­شود؛ اما ازآنجاکه نظام اسلامی به دنبال هدایت حداکثری است، ابتدا باید فکر سازی کرده و سپس مخالفین خود را توجیه نماید و درصورتی‌که نتیجه مناسب را دریافت ننمود، وارد مرحله اقدام سخت ‌شود. نظامی اسلامی، نظامی است که برخوردش با مخالفان یک برخورد منطقی بوده است و غایت و دال مرکزی گفتمان نظام اسلامی هدایت است، پس رفتارها و کنش‌های این حکومت در راستای جذب مخالف و هدایت آن می‌باشد.

حجت‌الاسلام دکتر نوروزی بعد از بیان مقدمات، شاخصه‌­های گفتمان سازی در بین مردم و نخبگان را این‌گونه برشمردند:

  1. باید جایگاه مخالفین را برای شهروندان تعریف کنیم. بدین معنا که باید دقیقاً شاخص­های جریان مخالف اعم از نشانه­های رفتاری و مبانی فکری یا منطق تفکر آن­ها را بیان کنیم.
  2. معرفی حاکمیت برای مردم و نخبگان از طریق پاسخ به سؤالاتی همچون: «حاکمیت به دست چه کسی هست؟»، «مشروعیت آن چگونه است؟» و «طیف مخالف چه کسانی هستند؟».
  3. موقعیت جایگاه حکومت دینی و منزلت و موقعیت حکومت اسلامی را برای شهروندان مشخص کنیم.
  4. باید از طریق ایجاد معرفت و مشخص کردن خطوط و مرزبندی­ها، افکار عمومی را علیه مخالفین بسیج کرده تا مرزهای هویتی خود را تقویت کنند.
  5. تصویرسازی از مخالفین به‌گونه‌ای که افراد جامعه به سمت آن­ها نروند و حتی مورد نفرت جامعه قرار گیرند.
  6. قرار دادن فرد و یا گروه­های فکری به‌عنوان مرجع فکری جامعه و ملاک تشخیص حق از باطل.

استاد نوروزی در ادامه، شاخصه­های گفتمان سازی در عرصه حاکمیتی را به شرح ذیل تبیین نمودند:

  1. سیاست‌گذاری در جهت تقویت جبهه خودی و انزوای مخالفین به‌ویژه مخالفین سرسخت؛
  2. طراحی ساختار سیستم به‌گونه‌ای باشد که مخالفی که ایده و نظریه حکومت را قبول ندارد در به دست آوردن پست حاکمیتی طمع نداشته باشد و سیستم راه دستیابی مخالفان به منصب حکومتی را سد کند.
  3. ازآنجاکه تبیین کامل دیدگاه مخالف و تبیین تفکر نظام اسلامی، در واقع به تبیین جایگاه نظام اسلامی مربوط می­شود پس نیازمند تبیین آن است.
  4. تشکیل ساختارهای مردم‌نهاد: یعنی برخورد تشکلی به‌جای مواجهه فردی.

در انتهای نشست، مدیر گروه فقه سیاسی جامعه المصطفی، چگونگی مواجه با مخالفین را در ارتباط مستقیم با میزان اقتدار حکومت اسلامی دانستند و ابعاد دیگری نظیر دیپلماسی فعال یا اعتقاد و استحکام فکری کارگزاران را در این زمینه بسیار مؤثر تلقی کردند.

در پایان جلسه سؤالاتی توسط اساتید و پژوهشگران حاضر در نشست مطرح گردید که به برخی از پرسش‌ها توسط دکتر نوروزی، پاسخ مقتضی داده شد.

نظر کاربران